Salpeter verwijder je door eerst de onderliggende vochtbron aan te pakken (opstijgend vocht, doorslaand vocht of een vochtige kelder) en pas daarna de witte zoutuitslag zelf te reinigen met een anti-salpetermiddel of een oplossing van azijn en water (1 op 10). Reinig je enkel de zoutuitslag zonder de oorzaak weg te nemen, dan komt de salpeter binnen enkele weken terug.
Salpeter zelf is geen aparte ziekte van de muur, maar een signaal: hoe langer je wacht met de vochtbestrijding, hoe dieper het zout in het pleisterwerk trekt en hoe groter de schade wordt. Hieronder lees je de oorzaak, de gezondheidsrisico’s, het stappenplan en wat het kost om het definitief op te lossen.
Vergelijk tot drie vochtbestrijders in je eigen regio en bespaar zo tot 35% in slechts 2 minuten!
Vraag een gratis offerte aan »
Oorzaak van salpeterkristallen op de muur
Kristalafzettingen van salpeter op de muur wordt in de regel veroorzaakt door optrekkend vocht. Door een defecte, dan wel een ontbrekende waterkering kruipt het grondwater als het ware omhoog waar het door de poreuze muur wordt opgenomen. Raakt de muur verzadigd dan ontstaan de bekende vochtplekken en neemt ook de kans op de vorming van salpeterkristallen toe. De vorming van salpeter is mogelijk doordat het grondwater diverse chemicaliën bevat. Zo kunnen we de volgende stoffen aantreffen in het grondwater:
- Ammoniak
- Chloride
- Kalk
- Nitraat houdende bacteriën
- Sulfaten
- Zout
Met name de combinatie van kalk en nitraat houdende bacteriën en ammoniak kan een chemische reactie veroorzaken waar kaliumnitraat uit ontstaat, dit is een andere benaming voor salpeter.
Met name slecht geventileerde vertrekken met vochtige muren laten nogal eens salpeter uitslag zien. Dit is niet alleen ontsierend voor de bewuste ruimte, het tast zowel de vloer als de muur aan en vreet als het ware de stenen weg. Salpeter is een behoorlijk sterk zuur en dient bij voorkeur door een professionele vochtbestrijder te worden verwijderd.
Ook opstijgend vocht in een kelder of langs een buitenmuur veroorzaakt salpeter: het water trekt via capillaire werking omhoog door de muur en laat bij verdamping de zouten achter, zowel binnen als buiten (witte uitslag op een gevel of bakstenen is dezelfde salpeter, met hetzelfde stappenplan). Bekijk je een vochtige kelder, dan is dat vaak de bron voor salpeter op de muren erboven.
Verwar salpeter (een witte, korrelige zoutuitslag) niet met bruine vochtplekken: die wijzen meestal op een lek, doorslaand vocht of condensatie zonder zoutafzetting. Het onderliggende vochtprobleem is vaak hetzelfde, maar de aanpak van de vlek zelf verschilt; meer over de oorzaken van vochtplekken en hoe je oude vochtplekken wegwerkt, lees je op die pagina.
Natte plekken op een binnenmuur zonder zichtbare zoutkristallen wijzen meestal op condensatie of een lek achter de muur, niet op salpeter.
Gevolgen van salpeter op muren
Wordt het vochtprobleem in feite alleen maar erger. Zout trekt namelijk vocht aan en dus ontstaat een vicieuze cirkel. Dit vocht wordt zowel uit de omgeving als uit de muur zelf aangetrokken, de plek wordt op de duur groter en dus ook de oppervlakte die is aangetast. De eerste stap is dus de verwijdering van het salpeter vooraleer een begin gemaakt kan worden met de feitelijke vochtbestrijding.
Is salpeter gevaarlijk voor de gezondheid?
Salpeter zelf (de witte zoutkristallen op de muur) is niet giftig om aan te raken, maar het middel dat sommigen gebruiken om het weg te branden, salpeterzuur, is wel bijtend voor huid, ogen en luchtwegen. Gebruik salpeterzuur nooit zonder handschoenen, een bril en goede verluchting, en kies waar mogelijk voor een specifiek anti-salpetermiddel of de azijnmethode uit het stappenplan hieronder in plaats van puur salpeterzuur.
Salpeter (kaliumnitraat) wordt in kleine, gecontroleerde hoeveelheden ook gebruikt als voedseladditief (E252) om vlees te pekelen. Dat betekent niet dat de zoutuitslag op je muur veilig is om te eten of aan te raken zonder handen te wassen: die kristallen zijn vermengd met stof, bouwmateriaal en soms schimmelsporen uit de muur.
Salpeter zelf verwijderen: Stappenplan
Ondanks het feit dat reiniging door een professioneel bedrijf voor vochtbestrijding altijd de voorkeur heeft is het goed mogelijk om zelf het salpeter van de muren te verwijderen. Het is wel verstandig om voldoende voorzorgsmaatregelen te nemen, salpeter is immers een zuur. Zorg er in ieder geval voor dat het salpeter grondig wordt verwijderd om daarna het probleem van het vocht grondig aan te pakken.
Stap 1: Voorbereiding
Zorg ervoor dat de muur goed gereinigd wordt. Met een grote spatel kan je het grootste deel van de salpeter verwijderen, vergeet ook eventuele muurbekleding zoals verf en/of behang niet. Om een goed resultaat te behalen kan je ervoor kiezen om de muur te schuren zodat eventuele resten ook goed verwijderd worden. Het vrijgemaakte oppervlak kan je nu gaan behandelen met een oplossing van azijn of zoutzuur.
De ideale verhouding is 1 op 10, met andere woorden: 1 deel azijn op 10 delen water. Zorg voor beschermende kleding en gebruik bij voorkeur een gezichtsmasker in verband met het opspatten van de oplossing. Zorg tijdens de voorbereidende werkzaamheden voor voldoende ventilatie zodat eventuele dampen niet ingeademd hoeven te worden. Laat de muur daarna circa 2 weken drogen.
Vergelijk tot drie vochtbestrijders in je eigen regio en bespaar zo tot 35% in slechts 2 minuten!
Vraag een gratis offerte aan »
Gebruik voor salpeter geen allesreiniger, soda of javel: die middelen zijn bedoeld tegen schimmel en doen weinig tegen de zoutkristallen van salpeter. Een specifiek anti-salpetermiddel of de azijnoplossing hierboven werkt wel.
Stap 2 : Anti-salpetermiddel aanbrengen
Als de muur goed gedroogd is kan je beginnen met de 2e fase: het aanbrengen van een anti-salpetermiddel. Het gebruik van een gewone roller heeft daarbij de voorkeur. Houdt in het achterhoofd dat er altijd twee lagen worden gebruikt voor een optimaal resultaat. Tussen het aanbrengen van de twee lagen zit altijd een droogtijd.
Op de verpakking staat de gebruiksaanwijzing, volg deze goed op. Indien je merkt dat tijdens het drogen er weer nieuwe salpeterkristallen zijn gevormd, herhaal dan de eerste stap en breng dan opnieuw de behandelvloeistof aan.
Stap 3 : Oorzaak salpeter aanpakken
De oorzaak van de vorming van salpeter op de muur is altijd een vochtprobleem door een niet functionerende of afwezige waterkering. Om een herhaling van het probleem te voorkomen zal je dus moeten overwegen om dit grondig aan te pakken door de muur te voorzien van een goede waterkering.
Het onderkappen van de muur of deze injecteren bij opstijgend vocht kan dan een effectieve oplossing zijn, in sommige gevallen kan een goede ventilatie ook zeer goed werken.
Schilder de muur pas nadat de oorzaak is aangepakt en de muur volledig is opgedroogd (dat kan enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van de dikte van de muur). Schilder je te vroeg, dan sluit je het resterende vocht op en komt de salpeter of vochtvlek terug door de nieuwe verflaag heen.
Wat kost het om salpeter te laten verwijderen?
De zoutuitslag zelf reinig je goedkoop met een anti-salpetermiddel of een azijnoplossing uit de bouwmarkt. De echte kost zit in het wegwerken van de oorzaak: bij opstijgend vocht door een ontbrekende of defecte waterkering kost muren injecteren doorgaans €100 à €120 per lopende meter. Is een vochtige kelder de bron, dan hangt de richtprijs af van de oplossing (kelderdrainage of -bekuiping); vergelijk de opties op de pagina vocht in de kelder.
| Aanpak | Richtprijs |
|---|---|
| Zelf reinigen (anti-salpetermiddel of azijn) | Beperkte materiaalkost, geen exacte richtprijs (afhankelijk van merk en oppervlakte) |
| Muren injecteren tegen opstijgend vocht | €100 – €120 per lopende meter |